Tekst bijdrage Jolanda Tuma

In mijn studeerkamer staat deze tekst:
‘Het is niet te voorkomen dat vogels van droefheid landen op onze schouders.
Wel is te voorkomen dat zij nesten bouwen in ons haar.’

Deze tekst staat ook op mijn website. Ik ben vrijgevestigd geestelijk verzorger
maar werk ook in de kerk. Als pastor en als dorpskerkambassadeur.

‘Het is niet te voorkomen dat vogels van droefheid landen op onze schouders.
Wel is te voorkomen dat zij nesten bouwen in ons haar.’

Zowel de kerk als het vakgebied van geestelijke verzorging heeft veel affiniteit met deze thematiek met deze vogels en hun nesten. En dat is natuurlijk niet zo vreemd want geestelijke verzorging komt van oorsprong voort uit de praktijk van de kerk.

De kerk, je kunt er van alles van zeggen, maar één ding is zeker, zij heeft altijd aandacht gehad voor mensen, van jong tot oud en alles wat daar tussen zit.

In de kerk hebben we rituelen en symbolen die een tijdelijk mensenleven in het licht plaatst van de Eeuwige of de eeuwigheid. Bij geboorte, trouw en rouw en heel veel andere momenten.
In de kerk staat ‘omzien naar elkaar’ hoog in het vaandel: bezoekgroepen, pastorale ouderlingen, predikanten, pastores zorgen voor een netwerk waarin ruimte en aandacht is voor het verhaal van de ander, het verhaal van het leven het verhaal van de ziel, van mensen die door leven gaan en onderweg van alles meemaken en soms opnieuw zoeken naar begaanbare wegen.
Pastoraat, zeg maar zorg voor de ziel.

Maar ook op meer praktisch vlak heeft de kerk een ijzersterke reputatie. Elke zondag wordt gecollecteerd voor een goed doel ver weg en heel dichtbij.
En wanneer iemand werkelijk in nood zit, is de diaconie bereid om bij te springen.
In het verborgene, anoniem. Het diaconaat, zeg maar zorg voor de eerste levensbehoeften

En tot slot maakt de kerk zich sterk voor gerechtigheid van mens en aarde.
Het rentmeesterschap omhelst meer dan de gebouwen. Als kerk dragen we ook zorg voor de omgeving, hoe we omgaan met de aarde die ons geschonken is, de landbouw, de visserij, de natuur
Rentmeesterschap, zeg maar de zorg voor de schepping, de zorg voor de aarde.

Dit zijn grote en belangrijke thema’s:
Zorg voor de ziel, zorg voor de eerste levensbehoeften. En zorg voor de schepping.
De wereld schreeuwt er om, de kerk heeft het ten volle in huis.
En toch zijn er steeds meer mensen die de kerk de rug toe keren en wie buiten staat heeft geen idee (meer) van de verborgen schatten die de kerk als vanzelfsprekend
binnen handbereik heeft.

De kerken zijn druk met de binnenkamer: het preekrooster moet gevuld, de kerkenraad moet gevuld, de kerk moet gevuld, hoe krijgen we de jongeren de kerk weer in.
Maar daarbij verliezen we oog voor de grote lijnen. Door de bomen zien we het bos niet meer

Laat staan dat mensen buiten de kerkelijke gemeenschap die lijnen kunnen zien.

Het omgaan met vogels van droefheid en voorkomen dat zij nesten bouwen in ons haar
is een van de core-businesses van de kerk.
Hiermee heeft de kerk goud in handen. Gewoon door de rituelen, het pastoraat, het diakonaat en het rentmeesterschap, maar dat goud dreigt steeds meer te worden begraven
in de vergadercultuur en de problemen waar we als kerken tegen aan lopen.

Als dorpskerkenbeweging willen we dat goud juist zichtbaar maken en dagen we dorpskerken uit om het goud dat men in handen heeft te delen met de mensen die de kerk al lang en breed de rug hebben toegekeerd.

We dagen de kerken uit om de deuren te openen, letterlijk en figuurlijk en samen met de inwoners van de dorpen na te denken over wat je als dorpsgemeenschap, kerks of niet-kerks na aan het hart ligt.

Welke vragen leven er in de gemeenschap,en hoe kunnen we daar samen mee omgaan?
Wat leeft er in de context van het dorp waar jij woont en hoe kunnen we daar gezamenlijk aan werken?
Blijf niet in je eigen hokje zitten maar zoek elkaar op. Waar kunnen we elkaar versterken?

De geestelijk verzorgers Melissa en Jitse zijn aangesteld als geestelijk verzorgers in het aardbevingsgebied, maar het netwerk is natuurlijk veel groter.
Als pastores van allerlei verschillende kerken komen we allemaal in aanraking met de aardbevingsproblematiek en met de vogels van droefheid die die met zich meebrengt
Maar samen kunnen we voorkomen dat deze vogels nesten bouwen in ons haar.

Door ook over onze eigen grenzen heen te kijken, door samen te werken als pastores en geestelijk verzorgers vanuit de thematiek die onze regio momenteel beheerst.

Als dorpskerkenbeweging dagen we kerken uit om samen te werken met de inwoners van de dorpen, om samen de leefbaarheid van het dorp of de regio te versterken.

Zo zou ik vanochtend u als pastores willen uitdagen om je eigen honk een beetje te verlaten
en in het kader van de aardbevingsproblematiek een netwerk te vormen van pastores
die een luisterend oor bieden aan niet alleen hen die de kerkbalans betalen, maar ook aan hen die misschien wars zijn van kerk en geloof maar ten onder dreigen te gaan aan de nesten die worden gebouwd in hun haar.
Niet om mensen de kerkbanken weer in te krijgen, maar om te doen waar onze voorganger zo goed in was:
Zijn waar de mensen zijn. Luisteren naar de noden en aandachtig zijn.
Rituelen en symbolen in te zetten om het mensenleven in het licht te plaatsen van de eeuwigheid of de Eeuwige. Te luisteren naar de verhalen, te helpen waar nodig en onze stem te laten horen waar het gaat om de zorg voor onze lieve aarde

Dit kan alleen in gezamenlijkheid alleen als we ons eigen hokjes en honken verlaten
en samen optrekken. Alleen dan komt het goud wat gewoon voor handen is ten goede aan onze dorpen en onze huizen.

Jolanda Tuma
Dorpskerkambassadeur Noord Nederland
Protestantse Kerk Nederland