Zeven magere jaren, veerkracht en soemoed, zegen van onrust


Openingswoord bijeenkomst PKA met voorgangers en geestelijk verzorgers aardbevingsgebied
2-7-2019 Vredekerk Loppersum

In zijn lekepreek in Ten Boer t.g.v. Kerkennacht 2019 haalde CdK René Paas vorige week het verhaal aan van de zeven vette en zeven magere jaren, uit het bekende geschiedenis van Jozef en de farao in Egypte. Binnenkort zijn er zeven magere jaren sinds de aardbeving van Huizinge verstreken. Ik lees Genesis 41: 17-41 (NBV).
Toen deed de ​farao​ hem zijn verhaal: ‘In mijn ​droom​ stond ik aan de ​Nijl. Opeens kwamen daar zeven koeien uit, mooie koeien die goed in hun vlees zaten. Ze gingen grazen in het oevergras. Daarna kwamen er zeven andere koeien uit het water; die waren afschuwelijk mager, vel over been. Ik heb in heel ​Egypte​ nog nooit zulke lelijke koeien gezien. En die magere, lelijke koeien aten de zeven eerste, vette koeien op. Maar toen ze die naar binnen hadden gewerkt, was daar niets van te merken: ze zagen er nog even lelijk uit als eerst. Toen werd ik wakker. Even later droomde ik dat er uit één halm zeven mooie, volle korenaren opschoten. En daarna kwamen er weer zeven aren op; die waren dor en iel en door de oostenwind verschroeid. En die armetierige korenaren verslonden de zeven mooie aren. Ik heb dit voorgelegd aan mijn magiërs, maar geen van hen kon me er iets over zeggen.’
De koning snapt het niet. Hij heeft de wijsheid van Jozef nodig.
En dat herkennen we. Jaren van welvaart waarbij we aan stevig potverteren deden, werden gevolgd door jaren van schraalheid als het gaat om het geven van een antwoord op de gevolgen van bevingen.
We leven in dagen van allerlei akkooorden. Klimaatakkoord, Pensioenakkoord, akkoord met de boeren in Groningen. Begint de wijsheid toe te slaan?
Voor het werk van de Geestelijk Verzorgers is een symbool bedacht, een gadget. Ik kreeg het vorige week voor het eerst in handen, toen we samen als PKA en GVA aan het actie voeren waren in Den Haag voor meer subsidie voor de geestelijke zorg (tevergeefs vooralsnog). Een veerkrachtig huisje. Een huisje dat terugveert als je erin knijpt. Ik vind het een geweldig symbool. Het woord veerkracht raakt precies ons doel en ons werk. De veerkracht versterken die de komende jaren nog steeds nodig zal zijn.
Bij mij gaat het woord direct ook een verbinding aan met het woord Soemoed, Arabisch voor volharding, vasthoudendheid. En de verhalen van Groningen, zoals pas verzameld door het DvnN en prachtig uitgegeven in 101 verhalen, lijken soms sprekend op de verhalen die het Soemoed-huis in Bethlehem verzameld heeft en aan de bekende Muur gehangen. Neem alleen sommige titels: ‘Erfgoed’, ‘Het slopen van huizen’, ‘Geen compensatie’, ‘Scheuren in de Muur’, ‘Angst’, ‘Zouden we nog terugkeren?’
Ik lees er een voor: Nieuw huis, oude stenen (Um Ahmed, Bethlehem)
Um Mohammed woonde in een kleine kamer in het dorp Wallajeh. Haar jeugd als vluchteling en haar gebrek aan privacy zorgden ervoor dat ze er altijd van droomde om een eigen huis te bouwen. Haar man zei: ‘Dat is te duur’. Um Mohammed antwoordde ‘We kunnen met de stenen van ons huis dat gesloopt is in 1948 een nieuw huis bouwen’. Haar man antwoordde: ‘Maar onze kleinkinderen zullen daar nooit terugkeren en zij moeten zich toch ons huis en ons lijden herinneren?’ Zij zei: ‘Dat is waar maar we zullen niet alle stenen gebruiken’. Na een tijde, al wist haar man dat het gevaarlijk was, gaf hij toe. Ondanks de Israëlische patrouilles slaagden de twee erin om stenen te halen met behulp van hun ezel om zo hun nieuwe huis te bouwen. Later zat Um Mohammed trots in haar huis en vertelde haar kinderen het verhaal van hun huis. Ze bleef hen vragen om hun recht op terugkeer te verdedigen. (Getuigen van Soemoed, uitg. Narratio 2013)
De situaties zijn verschillend. Maar het gaat om dezelfde strijd en dezelfde noodzaak van veerkracht.


Tenslotte een gebed, met de woorden van de ‘Franciscaanse zegenbede’ Zegen van onrust


Moge God ons zegenen met onrust over gemakkelijke antwoorden, halve
waarheden en oppervlakkige relaties
zodat er diepgang is in onze harten

Moge God ons zegenen met boosheid over onrechtvaardigheid, onderdrukking en de
uitbuiting van mensen
zodat we werken voor rechtvaardigheid,vrijheid en vrede

Moge God ons zegenen met tranen te plengen voor hen die lijden door pijn,
verstoting, honger en oorlog
zodat we onze handen zullen uitstrekken tot troost

En moge God ons zegenen met voldoende dwaasheid om te geloven dat we een verschil
kunnen maken in deze wereld
zodat we kunnen doen waarvan anderen zeggen dat het onmogelijk is.

Harmen Jansen