Een schrijven aan de PKN-gemeenten en –classes in het aardbevingsgebied

Het Platform Kerk en Aardbeving is het overlegorgaan van vertegenwoordigers van verschillende kerken/ geloofsgemeenschappen uit het aardbevingsgebied. De werkzaamheden zijn sinds de oprichting ervan in 2014 gestaag toegenomen. De rol die het Platform kan en wil spelen wordt ook steeds duidelijker. De uitdagingen in verband met grote versterkingsoperaties, moeizame schadeafwikkeling en de ondersteuning en begeleiding van bewoners zijn groot. Het Platform wil met de plaatselijke kerken en geloofsgemeenschappen samen handen en voeten geven aan de bijzondere opdracht die er ligt. Er ligt belangrijk werk en dat zal nog jaren zo blijven.

Met dit schrijven willen we u niet alleen informeren over de plannen, maar vooral enthousiasmeren om ´mede-eigenaar’ te worden. Het Platform is gestart als een persoonlijk initiatief van voorgangers en kerkleden en heeft steeds een open samenstelling gehad. Er is nooit een officieel mandaat gevraagd of gegeven. Het Platform heeft kunnen functioneren, omdat het zowel naar buiten toe (tot en met ‘het Torentje’ in Den Haag) als naar binnen toe (kerkleden, kerkenraden en kerkleiders ) gezien wordt als gezicht van de kerken in het aardbevingsgebied.

We willen u vragen om kennis te nemen van onze visie op de nabije toekomst, om daar uw commentaar op te geven en om na te denken over de manier waarop u betrokken kunt zijn bij de uitvoering van dit beleid. Kort samengevat: het gaat om uw diaconale, pastorale en missionaire opdracht. Het Platform wil helpen om getuigenis te geven in daad en woord van ‘de hoop die in ons is’ voor de dorpen en hun bewoners, geïnspireerd door de Boodschap van hoop.

Het Platform zit in een fase waarin er subsidies aangevraagd moeten worden en er mensen voor werkzaamheden vrijgesteld moeten worden of moeten worden aangetrokken. Het Platform is daarom in 2017 een Stichting geworden. Om subsidies te kunnen aanvragen hebben we professionele ondersteuning nodig voor het maken van een of meerdere projectplannen. Verschillende potentiële subsidieverstrekkers hebben verschillende en soms tegenstrijdige uitgangspunten die een zorgvuldige aanpak vragen.
Voor u als protestantse gemeenten is in het bijzonder van belang dat het ‘eigenaarschap’ gestalte krijgt. Kerkordelijk worden binnenkort de mogelijkheden van het oprichten van een samenwerkingsorgaan vergaand verruimd. Daarmee zou u als kerkenraad/ gemeente rechtstreeks inhoudelijke en bestuurlijke verantwoordelijkheid dragen, terwijl een nauwe relatie met het Platform het interkerkelijke karakter waarborgt.

We vragen u kortom:

  • Kennis te nemen van het voorgenomen beleid
  • Een principe-uitspraak te doen over uw bereidheid om mede-eigenaar te zijn
  • Ermee akkoord te gaan dat het Platform mede namens u gelden aanvraagt bij de commissie steunverlening van de PKN, voor ondersteuning bij het schrijven van projectplannen en het verder nadenken over vervolgtraject.

Wat het Platform betreft zijn er binnenkort vijf hoofdtaken of speerpunten te onderscheiden.

  1. coördinatie, communicatie, netwerkvorming van betrokken pastores en gemeentes
  2. vertegenwoordiging binnen Gasberaad en Maatschappelijke Stuurgroep (M.S) van de NCG
  3. initiëren, coördineren en ondersteunen van maatjesprojecten voor getroffen bewoners
  4. professionele geestelijke verzorging bieden aan bewoners en medewerkers, naast en samen met de pastores, en in samenwerking met maatschappelijk werkers en bewoners-begeleiders van gemeente, NAM etc.
  5. met het project Op verhoal komen werken aan bewustwording, verbinding en empowerment in de dorpen en wijken

Een korte toelichting per onderdeel. Gedeeltelijk gaat het om bestaand werk, gedeeltelijk om voorgenomen beleid.

I Platform als overleg- en ontmoetingsorgaan

Het Platform is uniek omdat de aardbevingsproblematiek vertegenwoordigers van alle geloofsgemeenschappen bij elkaar heeft gebracht, allemaal op vrijwillige basis, maar wel ondersteund door een onderzoekster van de Protestants Theologische Universiteit in Groningen.
De voornaamste functie is en blijft netwerkvorming, contacten onderhouden, informatie uitwisselen, beraden over acties en standpunten, gasten uitnodigen, de ‘achterban’ informeren, bijeenkomsten beleggen en aanwezig zijn bij belangrijke bijeenkomsten van anderen om het geluid vanuit de kerken te laten horen (expertmeetings etc.)
Inmiddels is het onderzoek van Jacobine Gelderloos, naar dorpskerken, afgerond en komt het einde van deze vorm van ondersteuning vanuit de PTHU in zicht. Pastores participeren in de taken op basis van vrijwilligheid = binnen hun aanstelling in de eigen gemeente of parochie. Ze lopen daarbij steeds tegen grenzen op.
Vrijstelling van de voorzitter en van een coördinator voor de werkzaamheden die van het platform uitgaan is hard nodig. Inschatting: elk voor 0,2 FTE.
Daarnaast heeft het Platform op korte termijn professionele ondersteuning nodig voor het schrijven van een projectplan met het oog op subsidies.
Mocht het werk zich uitbreiden conform dit beleidsplan dan betekent dit ook meer bestuurswerk voor het stichtingsbestuur.

II Vertegenwoordiging binnen Gasberaad en M. S. van het NCG

Leden van het Platform schuiven regelmatig of incidenteel aan bij andere partnerorganisaties of werken incidenteel samen bij acties.
Inmiddels is de deelname aan het Gasberaad structureel geworden, evenals aan genoemde Maatschappelijke stuurgroep, een overleg van de Nationaal Coördinator Groningen. Dit is belangrijk om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen die elkaar snel opvolgen en om in contact met diverse maatschappelijke organisaties een kerkelijk geluid te laten horen. Dat is een grote verantwoordelijkheid die veel tijd en intensieve aandacht vraagt. Jacobine Gelderloos is in 2017 opgevolgd door Liebrecht Hellinga (predikant van de baptistengemeente Appingedam) . De Nationaal Coördinator keert aan deelnemers van de Maatschappelijke Stuurgroep aan deelnemers vacatiegeld uit. Voor de deelname van het Platform aan het Gasberaad is een subsidieaanvraag in behandeling. De kans bestaat dat die subsidie ook echt kostendekkend is.

III Mitgoandersproject

Het plan is: vrijwilligers werven en instrueren om bewoners te begeleiden, die in welke vorm dan ook wel wat menselijke ondersteuning kunnen gebruiken in het schadeproces, de inspecties en de procedures, bij een noodzakelijke tijdelijke of definitieve verhuizing in verband met hersteloperatie etc. Hiervoor is deskundigheid nodig en ook overleg en samenwerking met verwante organisaties. Allereerst de plaatselijke kerken en geloofsgemeenschappen en hun diaconieën, verder Humanitas, Stut en Steun of andere verwante maatjes- en buddyprojecten.
We denken dat wij met onze kerken samen hiervoor een sociaal-diaconaal werker op HBO-niveau geschoold in dienst zouden moeten nemen van minstens 0, 5 FTE

IV Geestelijke verzorging

Daarnaast zien wij een belangrijke taak weggelegd voor een vrijgestelde geestelijk verzorger.
Deze kan plaatselijke pastores coachen in hun pastorale ondersteuning. Daarnaast is deze GV
zelf actief present bij ‘spannende’ momenten en ontmoetingen van bewoners (‘presentie-pastoraat’). Hij/ zij is aanspreekpunt voor iedereen die getroffen, geraakt of betrokken is bij de gasbevingen, als bewoner, als professional, als agrariër, als bedrijf, als werknemer van NAM, NCG, CVW en die behoefte heeft aan een luisterend oor, op zoek is naar ondersteuning/advies, contact met ‘lotgenoten’.

Hierbij is samenwerking en afstemming nodig met maatschappelijk werkers en met de ondersteuners van de bewoners vanuit de betrokken organisaties.
Voor veel bewoners en ‘werkers’ is een geestelijk verzorger die niet direct aan een van de plaatselijke kerken is gelieerd beter toegankelijk, denken wij. Een regionaal aangestelde GV kan gemakkelijker grensoverschrijdend werken dan een pastor die zich moet houden aan de grenzen van zijn of haar gemeente. Er lopen vanuit het Platform ook verbindingen met de RUG en er zijn contacten over zaken als kindertraumatologie.
De PTHU Groningen denkt mee over de profielschets en zal hopelijk in een begeleidingscommissie participeren.
We denken aan een academische opgeleide geestelijk verzorger van minimaal o, 5 FTE.
Iemand met aantoonbare kennis en ervaring op gebieden als traumatologie, rouwverwerking, verbindingsstrategieën, met kennis van levensbeschouwelijke diversiteit.

V Project Op verhoal komen

Het plan is om het zogenaamd Contextueel Bijbellezen verder in te zetten als project in het kader van de versterkingsoperaties. Doelen daarbij: mensen die op verschillende manier daarin betrokken zijn met elkaar in contact brengen, werken aan bewustwording onder de betrokken organisaties, zoals de kerkenraden, vinger aan de pols houden, werken aan empowerment door de ervaringen te helpen verbinden met een ‘groter verhaal’, en handelingsperspectieven helpen ontdekken. Op basis hiervan kan werkmateriaal ontwikkeld worden waarmee kerken elders in de provincie zelfstandig aan de slag kunnen.
Onderdeel van het project is ook het monitoren van de ontmoetingen en uitkomsten: verslaglegging en onderzoek van de verslagen ‘om de vinger aan de pols te houden’.
Dit project vraagt ook nauwe samenwerking met plaatselijke kerken, pastores en participanten aan de versterkingsoperaties.
Hiermee verbonden maar wel onderscheiden zien we ook een taak in de richting van ‘verhalen over verdwenen Groningen’ helpen bewaren.
Het Platform zou hiervoor graag Jacobine Gelderloos een aanstelling willen geven van plm. 0, 33 FTE voor minstens twee jaar.

We zien dit alles als ‘missionair pionieren’, niet gericht op zieltjes winnen voor een van de kerken, wel als een kans om inhoud te geven aan een van de doelen van kerkzijn, dus aan de missie van de Kerk: mensen helpen kracht te putten uit misschien verborgen geraakte bronnen van levensmoed, hoop en liefde.

Het Platform zou graag zien dat er vanuit de betrokken protestantse gemeenten en andere geloofsgemeenschappen een samenwerkingsorgaan wordt opgericht waarmee deze aangesloten geloofsgemeenschappen samen zelf eigenaar worden van dit werk of delen ervan. Daarbij gaat het primair om de ambtelijke en inhoudelijke verantwoordelijkheid, mogelijk ook een juridische i.v.m. aanstellingen.
Dit samenwerkingsorgaan zou dan formeel een deelnemer zijn in het Platform.
De bestuurlijke constructie moet verder worden uitgedacht.

Samengevat betekent dit gewenste beleid voor bemensing en financiering:

I bestuurswerk Platform:
Projectplanschrijven z.s.m., tijdelijk o, 2 – 0,5 FTE
Coördinator z.s.m. o, 2 FTE
Vrijstelling voorzitter vanaf z.s.m. 0,2 FTE

II Vertegenwoordiging Gasberaad etc.
Omvang conform de subsidie van NCG vh Dialoogtafel

III Maatjesproject
0,5 FTE sociaal-diaconaal werker (HBO)

IV Geestelijke verzorging
O, 5 FTE geestelijk verzorger

V: Project Op verhoal komen
0, 33 fte coördinator

NB: sommige taken/ functies kunnen in één persoon verenigd worden!

Op woensdag 13 december 2017 is er een voorlichtingsbijeenkomst in de Vredekerk Loppersum, Burgemeester van der Munnikstraat 16, 9919 AN Loppersum