Op 16 november 2016 gaf Liebrecht Hellinga, predikant van de Baptistengemeente in Appingedam op verzoek in Zwolle voor de Christenunie een korte uitleg over het Platform Kerk en Aardbeving: Wat is het platform, hoe is het ontstaan en wat zijn theologische motieven die een belangrijke rol spelen. Die uitleg staat hieronder omdat het iedereen een beknopt inzicht biedt wat het platform en waar het voor staat:

1. Even voorstellen

Waarom is de kerk betrokken bij de problematiek als gevolg van de aardbevingen?
En op welke manier kan de kerk hierin van betekenis zijn?
Enkele herkenbare vragen …

Kerk en Aardbeving is een platform van kerken in Noordoost-Groningen dat betrokken is bij de problematiek rond de aardbevingen, die worden veroorzaakt door aardgaswinning in Groningen. En Kerk-en-Aardbeving is ervan overtuigd hierin van betekenis te kunnen zijn.

Deze overtuiging wordt niet altijd direct begrepen of gedeeld.
Daarom is een kennismaking met het Platform Kerk-en-Aardbeving waardevol.

Ik begin deze kennismaking met de volgende drie vragen:
Waarom is de kerk betrokken bij de problematiek als gevolg van de aardbevingen? En waarom vindt zij dat zij betrokken moet zijn?
Ik begin met de vraag: wie is “de kerk” in deze?

2. Wie is het Platform?

Zoals gezegd is het Platform Kerk en Aardbeving een platform van kerken uit Noordoost-Groningen. (Naar buiten toe presenteren wij ons als: “de kerk”.)

Het Platform Kerk-en-Aardbeving is ontstaan in Loppersum, in de periode eind 2013 en begin 2014. Het Platform is ontstaan in het pastoresoverleg met de burgemeester van Loppersum, dhr. Roodenboog. Toen was de concrete vraag of de kerk aan de dialoogtafel zou kunnen deelnemen.
Personen die hier genoemd moeten worden zijn dominee Marco Roepers, PKN-predikant Loppersum, en drs. Frits Postema, kerkelijk werker te Krewerd.

Gezegd kan worden, dat door de aardbevingen, de kerk “in beweging” is gebracht. De behoefte om dienend van betekenis te zijn op sociaal-maatschappelijk gebied was en is groot.

Toen was het niet gelukt aan te zitten aan de dialoogtafel. Wel heeft de kerk, samen met de PThU-Groningen een congres georganiseerd. Dat congres heeft 13 mei 2014 plaatsgevonden.
Dit was de eerste activiteit van het Platform die ook wordt vermeld op haar website: https://sites.google.com/site/kerkenaardbeving/home.

Sindsdien is het Platform uitgebreid. Inmiddels bestaat het Platform voornamelijk uit predikanten, voorgangers of andersgenoemde leidinggevenden van verschillende kerken en gemeenten uit het wingebied (13 in totaal).
Deze verschillende kerken en gemeenten herkennen en erkennen elkaar als onderdeel van “de ene kerk van Jezus Christus”, ondanks onderlinge verschillen in beleving en theologische standpunten.

Wat ons samenbindt is, naast ons christen-zijn, dat wij onderdeel zijn van de samenleving in dit wingebied. De kerk (in het algemeen gezien) heeft een geschiedenis van inmiddels 1000 jaar in Groningen. Daarnaast herkent zij de huidige noden en problematieken van de mensen die er wonen. Omdat de kerk deel is van de Groninger samenleving en de noden en problematieken herkent, is zij direct betrokken.

Graag vermeld ik eerst in kort bestek wat de kerk momenteel doet.
Daarna vermeld ik de redenen waarom de kerk vindt betrokken te moeten zijn.

3. Wat doet het Platform?

Doordat de kerk onderdeel is van de samenleving komt er veel informatie op haar af. Wat het Platform doet is informatie inwinnen. Informatie over de manier hoe materiële en immateriële gevolgen wordt verwerkt om mogelijk tot verbetering van de situatie te komen. Daarom is het Platform bezig met netwerken.

Er wordt genetwerkt met onder anderen: Groninger Bodem Beweging, (sinds kort) Gasberaad en Groninger Dorpen. Daarnaast zijn er contacten met Economic Board Groningen en Stichting Groningen-Noord.

Op deze manier wisselt het Platform kennis en informatie uit en participeert zij als kerk in de ethische doordenking hoe om te gaan met de noden en problematieken van onze samenleving.

Daarnaast stimuleert het Platform de pastorale en diaconale ondersteuning van bewoners. Ook daarom is het netwerken met de eerder genoemde organisaties belangrijk. Op deze manier kan de kerk mensen met elkaar in gesprek brengen, solidariteit bewerkstelligen, werken aan herstel van vertrouwen en nadenken over duurzaamheid.
Dit is momenteel groeiende: de kerk moet zich concreet (leren) presenteren.

Er zijn drie concrete redenen waarom de kerk vindt betrokken te moeten zijn – het lijkt op een traditionele drie-punten-preek.

4. Drie redenen

Deze drie redenen zijn: het begrip “wonen”, de scheppingsopdracht en de theologische gedachte van incarnatie.

4.1. Reden 1. “Wonen”

Iedereen wil veilig en het liefst comfortabel of geriefelijk wonen. Het begrip “wonen” is een belangrijk en kwetsbaar begrip in onze Groninger samenleving.

Het begrip “wonen” is ook een Bijbels geïnspireerd begrip. Het begrip “wonen” heeft in de Bijbel als connotatie “in relatie staan”. Het begrip “wonen” karakteriseert de verhouding tussen mensen en hun omgeving als waardevol en betekenisvol. Dit waardevolle en betekenisvolle staat onder druk en is beschadigt.

In de Bijbel wordt het betekenisvolle en waardevolle van het wonen gestimuleerd. Vergelijk als voorbeeld Jeremia 29:4-7 waar de ballingen uit Judea worden opgeroepen te investeren in het wonen in Babylonië. Hier is een taak voor de kerk.

Op grond van de Bijbel heeft de kerk o.a. als taak op te komen voor de mensen die wonen in dit gebied en hen bij te staan. Dit houdt ook in het aanspreken van de nodige instanties om het wonen in dit gebied betekenis- en waardevol te houden.

4.2. Reden 2. De scheppingsopdracht.

God heeft de mens als opdracht gegeven zorg te dragen voor de schepping, als haar woon- en leefgebied. Helaas is de zorg voor dit wingebied niet goed te noemen. De kerk kan de bedreiging van het wonen in dit Groninger wingebied breed onder de aandacht brengen door te wijzen op de slechte zorg voor het wingebied.
Daarbij komt dat de problematiek van de gaswinning plaatsvindt in een krimpgebied, wat al genoeg zorg oproept voor de Groninger woon- en leefomgeving.

Hierin verstaat de kerk haar profetische taak om te pleiten voor de Groningers en de Groninger samenleving, daarnaast om de betrokken instanties te wijzen op hun verantwoordelijkheden en om zelf constructief mee te denken aan een perspectiefvolle toekomst voor Noordoost Groningen.

Een plan om dit te stimuleren is om in Amsterdam een conferentie over Groningen te organiseren. Deze conferentie heeft als doel de problematiek van Groningen te presenteren als problematiek van Nederland, en om de mogelijkheden van Groningen onder de aandacht te brengen. Want zonder Groningen is Nederland geen Nederland.

4.3. Reden 3. Gedachte van incarnatie.

Zoals God mens is geworden (incarneerde) en als mens herkenbaar onder de mensen was, met een boodschap van verlossing en hoop, zo dient de Groninger kerk onderdeel te zijn van de Groninger samenleving en dient haar boodschap van hoop aan te sluiten bij de beleving van mensen.

Daarom laat het Platform zich als kerk ook vormen, zodat haar boodschap van hoop zal aansluiten bij de bevolking. Deze vorming bestaat bijvoorbeeld uit het leren contextueel Bijbellezen. Contextueel Bijbellezen is een methodiek om de woorden van het evangelie te laten aansluiten op de beleving van mensen.

Daarnaast werkt de kerk aan solidariteit (onderlinge verbondenheid) door het contact met maatschappelijke organisaties aan te gaan en zich concreet onder de mensen te begeven.

Tot zover de drie redenen.

5. Afsluitend.

Hopelijk is met deze kennismaking duidelijk geworden wie het Platform Kerk-en-Aardbeving is en wie zij wil zijn in de problematieken als gevolg van de gaswinning.

Concreet: als getuige van Christus en met haar boodschap van hoop, wil zij dienend in het prachtige Groningen staan en deel uitmaken van de Groninger samenleving. Met als doel dat Groningen een hoopvolle en perspectiefvolle toekomst tegemoet zal gaan. Een toekomst waarin de kerk van Christus de boodschap van Gods Koninkrijk verkondigt en uitleeft, zoals zij dat nu ook doet. Onder andere door haar bewogen betrokkenheid met de Groningers.

Ik dank u.