Het luisterend oor van Zijldijk

In het Dagblad van het Noorden van 19 januari stond een interview met Ds. Fokke Fennema. Tot voor kort was hij lid van het Platform.

Als predikant van de Doopsgezinde Kerk Zeerijp/Zijldijk werkte hij vier jaar in het aardbevingsgebied. Hij vertelt over zijn ervaringen in het volgende artikel:

https://www.dvhn.nl/groningen/Het-luisterend-oor-van-Zijldijk-24083689.html?harvest_referrer=https%3A%2F%2Fmail.ziggo.nl%2F

Website Geestelijke Verzorgers

Sinds enige tijd zijn er 2 geestelijk verzorgers actief in de provincie Groningen, te weten Melissa Dales en Jitse van der Wal.
Zij zijn er voor een ieder die zijn of haar verhaal wil vertellen. Zij bieden een luisterend oor en zijn professionals die werken aan veerkracht, weerbaarheid en regie. 

Op de website https://www.gvagroningen.nl/stellen zij zich voor. Ook kunt u op de site lezen hoe zij te bereiken zijn voor hulp of informatie.

Boek Jacobine Gelderloos

Sporen van God in het dorp

Nieuwe perspectieven voor kerken op het platteland

Jacobine Gelderloos 

Het is een vraag die al decennia lang speelt: hoe kunnen dorpskerken blijven bestaan? De kerkbanken worden leger, de predikant werkt in twee of meer dorpen, en wie wil er in de kerkenraad? Die overlevingsvragen kunnen veel aandacht vragen. Dit boek biedt een aanzet om vanuit een ander perspectief naar de rol van kerken in het dorpsleven te kijken. Een perspectief waarin de overlevingsvragen naar de achtergrond verdwijnen en de unieke betekenis van kerken in beeld komt. Als plek waar reflectie, ritueel, zorg en gemeenschap samenkomen.

In het kader van haar promotieonderzoek bij de PThU heeft Jacobine Gelderloos op twee plekken in Nederland het kerkelijk leven in kaart gebracht. O.a. in de Groningse protestantse gemeenten Schildwolde-Hellum-Overschild en Noordbroek.

Uitgever: Boekencentrum.

‘Nait te filmen’

Boer Klaas H. geeft een rondleiding op zijn lege boerderij. Hij vertelt over het jarenlange getouwtrek over de hersteloperatie die zijn oude pand nodig heeft. De ene deskundige na de andere onderhandelaar is langs geweest, sinds de aardbeving van Huizinge in 2013 lelijke scheuren heeft aangebracht. Menig plan heeft Klaas van tafel geveegd omdat het nergens op leek. Een zijmuur van een oude boerderij is geen dragende muur. Daar hoeft geen zwaar fundament onder. Ja, de achterwand moet vernieuwd. Da’s duidelijk. Maar een schoorsteen kun je ook van binnen met wat ijzerwerk zekeren in plaats van dat hij eraf moet. Een stenen brandmuur vervang je niet door houtskelet. Zijn vrouw schonk bij al die gesprekken altijd de koffie, zei niks maar hoorde alles en schudde soms haar hoofd. Ze wonen nu tijdelijk ergens anders. Het gaat niet goed met haar. Op het moment dat de restauratie echt zou beginnen had het Centrum voor Veilig Wonen de papieren voor de vergunning niet naar de gemeente verstuurd. Weer uitstel. Ja, ‘nait te filmen’. Er gaat veel mis in Groningen bij het opnemen van schade, het taxeren van veiligheid, het onderhandelen over verbouwing en restauratie of het bepalen van de noodzaak van afbraak en nieuwbouw.

Het is half juni. Het Platform Kerk en Aardbeving ontvangt een viertal kerkleiders op werkbezoek. De aanleiding was de komst van de nieuwe bisschop voor het bisdom Groningen-Leeuwarden, Rob van den Hout. Ook ds. Jan Hommes is van de partij, per 1 september wordt hij de classispredikant voor onze regio Groningen-Drenthe. Hij komt uit het aardbevingsgebied! Dhr. Luinenburg is er, lid van het moderamen van de synode van de PKN, en dhr. Boerrigter, bestuurder van de Baptistenunie.
Het busje dat hen samen met een aantal Platformleden rondrijdt doet eerst Opwierde aan, een nieuwbouwwijk in Appingedam. Met eigen ogen zien we de huizenrijen die al een versterkingsoperatie hebben ondergaan van een paar miljoen. Ze moeten voor een gedeelte alsnog worden afgebroken, omdat de reparatie verkeerd uitpakt. De voorzitter van het Platform, ds. Jitse van der Wal, wijst even verderop zijn eigen huis aan. Net deze week kreeg hij de brief dat zijn huis binnenkort aan een veiligheidsinspectie zal worden onderworpen. Hij kent al zoveel verhalen. Toch roept het meer spanning op dan hij had gedacht, verklapt hij.

Een uurtje eerder had Albert Rodenboog het woord. Over een paar weken komt er een einde aan zijn burgemeesterschap in Loppersum. Op de achtergrond heeft hij een stimulerende rol gespeeld bij ons Platform. Moeiteloos schudt hij feiten en jaartallen uit de mouw over de ontwikkelingen in de afgelopen jaren en de huidige stand van zaken. In de regio hebben 60.000 mensen aardbevingsgerelateerde klachten, zo heeft een onderzoeker van de Universiteit recent uitgezocht. De burgemeester heeft zorgen. Krijgt Groningen straks de schuld van duurdere paprika’s omdat de gasrekening van de teler hoger wordt? Terugkerende schade is doodvermoeiend. En verloren vertrouwen komt niet gemakkelijk weer terug. Er zijn veel te veel ‘loketten’. Mensen verdwalen. Gelukkig krijgen gemeentes geld voor ondersteuning. Misschien kunnen kerken voor hun werk van geestelijke ondersteuning er ook een beroep op doen. Kerken moeten voor de mensen ook een statement durven maken richting de politiek. En: ‘let op de kinderen!’

Het Platform is het meest oecumenische initiatief in de provincie. Tijdens deze ontmoeting horen we dat de protestantse diaconie van Stad flink geld steekt in het plan voor Geestelijk Verzorgers in de regio. Ja, ook in de stad moeten mensen soms dagenlang het huis uit voor versterkingsoperaties. En de Protestantse Kerk ondersteunt gemeenten die een goed plan hebben om solidariteit gestalte te geven met een ‘revitaliseringsbijdrage’. Aangeschreven fondsen gaan straks ook vast over de brug komen. Het Platform kan zich vooralsnog niet opheffen. De scheuren in de huizen, de scheuren in de ziel en de scheuren in onderlinge verhoudingen vragen zorg. Ook geestelijke zorg. Mooi dat die straks aangeboden mag worden, aanvullend op het ‘gewone’ pastoraat en andere georganiseerde ‘stut en steun’.

Maar het speelt hier bij ons toch nauwelijks?’ Dat denk ik soms ook. Totdat ik weer hoor over scheurende gierkelders, verzakkende draineerbuizen en een gemeentelid die ’s avond na zijn werk toch nog weer terug gaat naar de boer die hij eerder die dag moest spreken over de schade, en die er helemaal door heen zat. ‘Gewoon als mens…’. Ja, dat laatste gebeurt dus ook: spontane stut en steun! Hartverwarmend.

Ds. Harmen Jansen

 

Platform Kerk & Aardbeving: een luisterend oor voor aardbevingslachtoffers

Overgenomen uit “Eemsmond verbindt” Het informatiebulletin van de gemeente Eemsmond.

Fokke Fennema zet zich samen met collega’s van het Platform Kerk & Aardbeving in voor de aardbevingslachtoffers in de geloofsgemeente Zeerijp/Zijldijk.

Fennema woont in Winschoten en is sinds vier jaar doopsgezind predikant in Zeerijp/Zijldijk. Hij werkt twee dagen in de week en voert veel gesprekken met
inwoners. “U bent de eerste die naar ons luistert”, heb ik nu heel vaak gehoord.’

Hoe bent u bij het Platform Kerk en Aardbeving terechtgekomen?

Fokke Fennema: ‘Het Platform bestond al voordat ik predikant werd in geloofsgemeente Zeerijp/ Zijldijk. Het initiatief is ontstaan in de gemeente Loppersum door een aantal predikanten uit de regio. Ze zijn van verschillende kerken en hebben andere geloofsvisies, maar over de aardbevingen en de schadelijke gevolgen hiervan zijn ze het helemaal eens. Ik ook. Toen ik in deze gemeente predikant werd in 2014, heb ik meteen contact opgenomen met het Platform. Ik vroeg of ik vanuit mijn nieuwe functie iets kon betekenen
voor de inwoners. Dat was prima!’

Waarom vond u het belangrijk aan te sluiten bij het
Platform Kerk & Aardbeving?‘

Voor mijn werk bezoek ik ongeveer vijftig adressen in deze kleine gemeente. Tijdens huisbezoeken praat ik veel met mensen. En het gaat vroeg of laat altijd over één onderwerp: aardbevingen. Iedereen in deze regio heeft ermee te maken. Ik neem hun zorgen serieus. Dat zeg ik omdat dit landelijk gezien niet altijd zo is. Collega-predikanten uit het westen  begrijpen het soms niet. Dan komen ze kijken in dit gebied en dan merk ik een beetje arrogantie: ‘Het valt wel een beetje mee, of: ik reed er rond, maar zie er niks van.’ Daar stoor ik mij aan. Deze irritatie is een motivatie om als predikant naar de verhalen van mensen te luisteren en ze te steu-
nen. Maar de belangrijkste reden is dat ik me zorgen maak over wat er met mensen gebeurt die er echt onder lijden.’

Wat merkt u tijdens de gesprekken aan de
slachtoffers?

‘Veel angst en onzekerheid. Er zit nu een scheurtje bij de deur. Maar wat gebeurt daarmee bij een nieuwe aardbeving? Toen ik hier begon te werken viel het me meteen op: U bent de eerste die luistert! Hoe vaak ik dat zinnetje ge-
hoord heb… Dat zegt eigenlijk al heel veel. Mensen voelen zich niet gehoord en onbegrepen. Daar proberen we met het Platform Kerk & Aardbeving wat aan te doen.’

Luistert u alleen naar de verhalen, of doet u meer dan dat?

‘Het Platform biedt vooral een luisterend oor. Maar dat is niet het enige. We proberen met mensen die er doorheen zitten ook te kijken naar wat er speelt. Angsten wegnemen of problemen oplossen kan ik natuurlijk niet. Maar ik kan wel
vragen: wat doet die angst met jou en wat kun je doen om daar minder last van te hebben. Zo vraag ik het niet letterlijk, maar daar komt het wel op neer. Je kunt het als een soort geestelijke verzorging zien.’

Het Platform is een initiatief vanuit kerken. Maar biedt het ook hulp aan aardbevingslachtoffers die niet gelovig zijn?

‘Het is er voor iedereen. We gaan niet aanbellen bij mensen en dan vertellen dat we van de kerk zijn en een luisterend oor bieden. Maar kerken worden sowieso steeds vaker bij lokale activiteiten of voorlichtingsavonden betrokken. Men-
sen zien dat we daar niet zijn om zieltjes te winnen, maar juist om te ondersteunen. Het Platform Kerk & Aardbeving is wel aan de kerk verbonden, maar niet kerkgenootschap gebonden.’ Stut-en-Steun in Appingedam is ook een bekende
organisatie die advies geeft en een luisterend oor biedt aan aardbevingsslachtoffers.

Waarin verschillen zij met jullie?

‘Stut-en-Steun is meer gericht op praktische hulp. Waar kun je terecht voor hulp of klachten? Stut-en-Steun gaat ook letterlijk met mensen mee. Naar een loket of tijdens gesprekken tussen inwoners met de NAM bijvoorbeeld. Wij richten ons meer op de psychische en geestelijke kant. Wat doet de aardbevingsproblematiek met de mens? Maar we ondersteunen elkaar ook. Als zij gesprekken hebben met slachtoffers kunnen ze denken: dat is meer iets voor het Platform Kerk & Aardbeving. En andersom geldt dat ook als wij denken dat mensen beter af zijn bij Stut-en-Steun.’

Gebed voor de aardbevingsslachtoffers

Nieuw op de website is het gebed voor de aardbevingsslachtoffers geschreven door ds. Tjalling Huisman van Maarland. Het staat in de sectie voor liturgie op deze website.

Gedicht Erken

Toegevoegd aan de rubriek voor Liturgische handreikingen op de  website is het Gedicht Erken van Anne Vegter dat dateert uit de tijd dat zij dichter des Vaderlands was.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén